Babcie i Dziadkowie to mistrzowie codziennej troski o innych. Często jednak własne zdrowie odkładają „na później” (czyli w praktyce na nigdy albo na „za późno”). Czasami warto im przypomnieć, że profilaktyka nowotworowa to jeden z najprostszych sposobów, by cieszyć się dłużej życiem – z rodziną, na własnych zasadach.
Seniorzy i seniorki mogą skorzystać z programów profilaktycznych, wiele badań jest prostych, dostępnych i bezpłatnych w ramach NFZ. Oto mała ściąga, o czym warto pamiętać, rozmawiając z Dziadkiem i Babcią o profilaktyce.
(Pssst… ważna sprawa – w tym tekście skupiamy się na badaniach, troska o zdrowie zaczyna się znacznie wcześniej – od diety, ruchu, ćwiczeń umysłowych, ale o tym kiedy indziej).
Kolonoskopia
Zalecana co 10 lat (lub częściej, jeśli lekarz tak zdecyduje). Pozwala wykryć raka jelita grubego oraz usunąć zmiany, zanim staną się trudne do leczenia.
Kolonoskopię można wykonać w ramach programu profilaktycznego, bez skierowania i bezpłatnie, jeśli spełnia się kryteria programu przesiewowego raka jelita grubego w Polsce.
Kto może skorzystać z programu?
Obecnie program obejmuje:
Więcej informacji znajdziesz tutaj: https://pacjent.gov.pl/program-profilaktyczny/kolonoskopia-badanie-ktore-ratuje-zycie
Mammografia (dla kobiet)
Badanie piersi rekomendowane co 2 lata, nawet jeśli nic nie boli. W Polsce w ramach programu profilaktycznego mammografii (profilaktyka raka piersi) można zrobić bezpłatną mammografię do 74. roku życia. Program obejmuje kobiety w wieku 45–74 lata i badanie można powtarzać co 2 lata (bez skierowania, finansowane przez NFZ). Jeżeli Babcia miała raka piersi w przeszłości lub ma dodatkowe wskazania do wykonywania badań, ich częstotliwość ustalana jest z lekarzem.
Więcej informacji: https://pacjent.gov.pl/mammografia-jak-skorzystac
Cytologia (dla kobiet)
Choć często kojarzona z młodszymi kobietami, po 60. roku życia wciąż ma znaczenie – zwłaszcza jeśli wcześniej nie była wykonywana regularnie. Badanie w ramach NFZ bezpłatnie mogą zrobić kobiety w wieku od 25 do 64 lat, warto jednak wybrać się na to badanie (już prywatnie) także po przekroczeniu 64 roku życia.
Więcej informacji: https://pacjent.gov.pl/program-profilaktyczny/profilaktyka-raka-szyjki-macicy
PSA (dla mężczyzn)
To proste badanie z krwi, pomocne w wykrywaniu raka prostaty. Warto porozmawiać o nim z lekarzem rodzinnym lub urologiem.
Badanie PSA można zrobić w ramach Programu Moje Zdrowie: https://pacjent.gov.pl/program-moje-zdrowie
RTG klatki piersiowej lub niskodawkowa tomografia
Szczególnie istotne dla osób, które paliły lub palą papierosy. Jeśli więc Dziadek lub Babcia nie rozstawali (lub nie rozstają) się z paczką odlschoolowych Malboro czy mieli kontakt z substancjami wymienionymi jako czynniki ryzyka (o tutaj: https://www.gov.pl/web/zdrowie/program-badan-w-kierunku-wykrywania-raka-pluca), warto odesłać ich do lekarza pierwszego kontaktu. Ten sprawdzi dostępne programy profilaktyczne i oceniając kondycję Babci czy Dziadka, zdecyduje o najlepszych dla nich badaniach.
Kontrola skóry
Zmiany skórne warto pokazywać dermatologowi regularnie, a już na pewno, gdy się zmieniły (przybrały inny kształt, kolor, stały się bolesne itp.). Czasem „zwykły pieprzyk” może wymagać uwagi. Nasi Dziadkowie raczej nie stosowali kremów z filtrem, bo wiecie – „takie były czasy”. Tym bardziej więc warto zachęcić ich do wizyty u dermatologa lub wykupić badanie jako voucher na zdrowie.
Skierowanie do dermatologa wystawia lekarz pierwszego kontaktu. Na wizytę możecie umówić się również prywatnie.
Samego dobrego dla Waszych Dziadków i Babć. Niech dalej obsypują nasz świat brokatem serdeczności. <3 Zdrowia i szaleństwa – wiele jeszcze przed nimi.
Love, peace & Rak’n’Roll
Pomagaj BLIKIEM